چرا آسمان آبیست؟
چرا آسمان آبیست؟
واما پاسخ:
رنگ آسمان ناشي از اين واقعيت است که نور با ذراتي که به آنها برخورد ميکند، در اينجا منظور ملکولهاي تشکيل دهنده جو زمين است، بر هم کنش دارد.
اين فرايند که پراکندگي نام دارد، به اين صورت است که نوري که به ذره برخورد ميکند، توسط ذره جذب و سپس در تمام جهات بازتابانده ميشود. در اين فرايند دو عامل طول موج نور و اندازه ذرهاي که نور با آن برخورد ميکند، دخالت دارند.
بنابر قانون ريل، اگر اندازه ذره کمتر از طول موجهاي نور مرئي باشد، آن ذره به طور بسيار گزينشي عمل خواهد کرد که يعني طول موجهاي کوتاهتر را بهتر و بيشتر از طول موجهاي بلند پراکنده ميکنند.
البته تمام رنگهاي نور تا حدي پراکنده ميشوند، اما ملکولهاي جو زمين که ابعادشان کوچکتر از طول موج نور آبي است، نور آبي را بيشتر از نور سبز، زرد يا قرمز پراکنده ميکنند.
در اين صورت اگر به مجموعهاي از ملکولها که مستقيما در امتداد خورشيد قرار دارند نگاه کنيم، خورشيد را اندکي قرمز ميبينيم اما همان مجموعه ذرات را اگر از پهلو نگاه کنيم، نوري را خواهيم ديد که آن مجموعه پراکنده کرده که عمدتا نور آبي است.
غروب سرخ رنگ نتيجه ديگري از پراکندگي است، به هنگام غروب که خورشيد ظاهرا به طرف افق حرکت ميکند، نور آن بايد از مواد بيشتري که جو را تشکيل ميدهند، بگذرد در اين حال چون مولکولهاي موجود در جو نور آبي را بيشتر از نورهاي ديگر پراکنده ميکنند، رنگهايي که در امتداد خط ديد در جو نفوذ ميکند رنگ آبي کمتري دارند، از اين رو ما رنگهايي را که مايه سرخ آن بيشتر است، ميبينيم.
بنابراين پديدههايي که شفق و فلق ميناميم، نتيجه پراکندگي نور به وسيله ملکولهاي موجود در جو است.
اما ماه بر خلاف زمين فاقد جو است و بنابراين آسمان آن رنگ ندارد و سياه است. وقتي خورشيد در هر جايي از سطح ماه غروب ميکند، آنجا بلافاصله تاريک ميشود که اين تغيير با افت شديد دما همراه است.
شاید تا حالا به این موضوع فکر نکرده باشید،ولی تا حالا شده از خودتون بپرسید چرا در حالی که مولکول ها و ذرات گاز موجود در هوا بی رنگ هستند آسمان را آبی می بینیم ؟
رنگ آسمان ناشي از اين واقعيت است که نور با ذراتي که به آنها برخورد ميکند، در اينجا منظور ملکولهاي تشکيل دهنده جو زمين است، بر هم کنش دارد.
اين فرايند که پراکندگي نام دارد، به اين صورت است که نوري که به ذره برخورد ميکند، توسط ذره جذب و سپس در تمام جهات بازتابانده ميشود. در اين فرايند دو عامل طول موج نور و اندازه ذرهاي که نور با آن برخورد ميکند، دخالت دارند.
بنابر قانون ريل، اگر اندازه ذره کمتر از طول موجهاي نور مرئي باشد، آن ذره به طور بسيار گزينشي عمل خواهد کرد که يعني طول موجهاي کوتاهتر را بهتر و بيشتر از طول موجهاي بلند پراکنده ميکنند.
البته تمام رنگهاي نور تا حدي پراکنده ميشوند، اما ملکولهاي جو زمين که ابعادشان کوچکتر از طول موج نور آبي است، نور آبي را بيشتر از نور سبز، زرد يا قرمز پراکنده ميکنند.
در اين صورت اگر به مجموعهاي از ملکولها که مستقيما در امتداد خورشيد قرار دارند نگاه کنيم، خورشيد را اندکي قرمز ميبينيم اما همان مجموعه ذرات را اگر از پهلو نگاه کنيم، نوري را خواهيم ديد که آن مجموعه پراکنده کرده که عمدتا نور آبي است.
غروب سرخ رنگ نتيجه ديگري از پراکندگي است، به هنگام غروب که خورشيد ظاهرا به طرف افق حرکت ميکند، نور آن بايد از مواد بيشتري که جو را تشکيل ميدهند، بگذرد در اين حال چون مولکولهاي موجود در جو نور آبي را بيشتر از نورهاي ديگر پراکنده ميکنند، رنگهايي که در امتداد خط ديد در جو نفوذ ميکند رنگ آبي کمتري دارند، از اين رو ما رنگهايي را که مايه سرخ آن بيشتر است، ميبينيم.
بنابراين پديدههايي که شفق و فلق ميناميم، نتيجه پراکندگي نور به وسيله ملکولهاي موجود در جو است.
اما ماه بر خلاف زمين فاقد جو است و بنابراين آسمان آن رنگ ندارد و سياه است. وقتي خورشيد در هر جايي از سطح ماه غروب ميکند، آنجا بلافاصله تاريک ميشود که اين تغيير با افت شديد دما همراه است.
+ نوشته شده در شنبه ۲۹ آبان ۱۳۸۹ ساعت 9:59 توسط زهره آیاره
|
وبلاگ انجمن علمی فیزیک دانشگاه یاسوج